تبلیغات
حکمت با طعم درد - یک نه و معنی این همه آری! (1)
حکمت با طعم درد
آرمانخواهی انسان، مستلزم صبر بر رنجهاست
نوشته شده در تاریخ یکشنبه 8 بهمن 1391 توسط محمدقائم خانی

یک نه و معنی این همه آری! (1)

رهایی از سیطره تکنیک

 

ما امروزه در جهانی قرار داریم در احاطه ابزار و وسایل و مصنوعاتی است که همه زندگی ما را تحت تاثیر قرار داده است و ما اساساً تصوری از صورتی دیگر از حیات انسانی بدون این وسایل نداریم. به عنوان مثال ما درکی از زندگی بدون تلویزیون و اتومبیل نداریم در صورتی که پدران و پدربزرگ های ما تجربه چنان زندگی را داشته اند و هم چنین فرزندان ما امکان درک حیات بدون رایانه و تلفن همراه را نخواهند داشت در صورتی که ما تجربه چنین حیاتی را داشته ایم. این در احاطه ابزار تکنولوژیک بودن، عملاً امکان فکر درباره ماهیت تکنیک و آثار و نتایج آن بر زندگی فردی و اجتماعی را از ما می­گیرد و حداکثر حرفی که می­زنیم این است که تکنیک توانایی تصرف در عالم برای بهبود زندگی بر مبنای شناخت علمی از عالم است و اگر ما را به نتایج مخرب ابزار و وسایل تکنولوژیک هم در جسم و روان آدمی و هم در عالم هشدار دهند، ادعا می­کنیم که از هر امر خوب دیگر هم می­توان سوء استفاده کرد و برای حسن استفاده از آن به توصیه های اخلاقی متوسل می شویم و می گوییم در استفاده از وسایل خنثای تکنولوژیک، می­شود و باید جانب اعتدال و تعادل را رعایت و در مرتبه­ای بالاتر، از این توانایی تصرف و این وسایل برای بسط حقیقت و ترویج خوبی ها استفاده کنیم. مثلاً از تلویزیون و ماهواره و سینما در راستای اهداف خود استفاده کنیم یا به واسطه ی توانایی در سرعت حمل و نقل به سیر آفاق بپردازیم و کسب اعتبار کنیم. در ورای این توصیه های اخلاقی هم متوسل به وضع قرارداد اجتماعی برای منع تخریب محیط زیست و منع گسترش بمب های هسته ای بپردازیم و اگر مجدداً به ما یادآور شوند که برای بیش از چند دهه نه هیچ کدام از این قوانین حقوقی و نه هیچ کدام از این توصیه های اخلاقی منشاء هیچ اثر جدی نشده اند و آشفتگی ها و نابسامانی های ناشی از بسط تمدن تکنولوژیک بیش از پیش گریبان بشریت را گرفته است. باز هم اصرار می کنیم که این ناشی از عدم پای بندی ما به اخلاق و عدم التزام عملی به قانون است و برای اصلاح وضع کنونی عالم به توصیه های اخلاقی در استفاده از قدرت حاصل از تکنیک بسنده می کنیم.

چنین نگاهی به تکنیک و تفکر و علم تکنولوژیک در عین درستی، هیچ مسئله­ای از مسائل ما را حل نمی­کند. به عبارتی دیگر هر چند این توصیه های اخلاقی در جای خود محترم است و اگر به آن ها عمل شود، مشکلات ما کم می­شود و دنیای ما تا حدی سامان می یابد، اما سوال اصلی دقیقاً در همین جاست که چرا این توصیه های اخلاقی به گوش جان مردمان نا آشناست؟ و چرا هر چه بیشتر تکنولوژی بسط پیدا می کند، هم مشکل بیشتر می­شود و هم از جواب دورتر می شویم؟ در نتیجه ما باید به طور جدی درباره تکنولوژی فکر کنیم و پرسش از تکنیک و ماهیت آن خصوصاً برای ما که علاوه بر دست و پنجه نرم کردن با مشکلات آن سودای قدرت تکنولوژیک شدن را هم در سر می­پرورانیم، از اهمیت به سزایی برخوردار است. وقتی ما در مورد ماهیت تکنیک عمیقاً فکر نکرده باشیم و نسبت به آن دچار غفلت باشیم، یا مثل رمانتیک­ها تکنیک را شر مطلق و تکنولوژی را هیولایی می پنداریم که همه ی زندگی بشر را نابود می کند؛ و یا مانند اصحاب مذهب اصالت ترقی، مخالفت با تکنیک را جهل و گناه و شاید حتی توطئه می­پنداریم که بر خلاف مصلحت ترقی است؛ و یا مانند برخی ساده اندیشان حکم می کنیم که می توان با برنامه ریزی، سیر و سرعت تحول و تطور تکنولوژی و ابزار و وسایل آن را که نسبت به حق و باطل لااقتضاء است را کنترل کنیم. برای کسانی که در ماهیت تکنیک فکر نکرده­اند حتماً تکنولوژی شر است و چون هیولایی زندگی انسانی آن­ها را نابود می­سازد و مطمئناً با این سودا موفق به تاسیس تکنولوژی و قدرت تکنولوژیک شدن هم نمی­شوند و حتی در مسیر تحول آن هم نمی­توانند تغییری ایجاد کنند.



درباره وبلاگ

ما که هستیم؟ به ایمان پر از شک دلخوش
طفل طبعیم و به بازی و عروسک دلخـــوش

پایمان بر لب گـــور است و حریصیــم هنـــوز
با همان هلهله شادیم که کودک دلخـــوش

ماهی تنـــگ، در اندیـــشه دریــــا، دلتنـــگ
ما نهنـــگیم و به یک برکه کوچک دلخـــوش

جـــز دورویــی و ریــــا، ســکه نیندوخته ایم
کودکـــانیم و به سنگینـی قلــک دلخــــوش

بـــاد حیثیــت ایـن مــزرعه را با خود بــــــرد
ما کماکان به همان چند مترسک دلخـوش


موضوعات
آخرین مطالب
آرشیو مطالب
نویسندگان
صفحات جانبی
پیوند ها
ابر برچسب ها
پیوند های روزانه
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :

ابزار وبلاگ

قالب وبلاگ

دانلود فیلم