تبلیغات
حکمت با طعم درد - حوزه دانشجویی: درمان موفق سکولاریسم دانشگاهی ؟ (2)
حکمت با طعم درد
آرمانخواهی انسان، مستلزم صبر بر رنجهاست
نوشته شده در تاریخ جمعه 25 اسفند 1391 توسط محمدقائم خانی

حوزه دانشجویی: درمان موفق سکولاریسم دانشگاهی ؟ (2)

 

   اینها دعوی‌هاییست که اهل دین و هرکس که طالب باشد به وضوح می‌تواند رد آن را در قرآن و گقتار بزرگان اسلام بیابد. وضوح مطلب طوریست که کمتر می توان در حیطه نظر، چنین ادعایی را به چالش کشید. ولی وقتی پای عمل می‌رسد، آنچه از دین اسلام به سطح دانشگاه و جامعه می‌رسد، عمق کافی برای پاسخگویی به چنین ادعای بزرگی را ندارد. همین موضوع باعث می شود که خیلی از دانشجویانِ حتی مذهبی، در عمل دین شان منحصر به رابطه فردی با خدای عالم شود و اثر این خدا که همان دین باشد در ابعاد زندگی فردی و اجتماعی آنها، بسیار حداقلی ست و این همان سکولاریزم است. امروز در دانشگاه و جامعه این سکولاریزم خواسته یا ناخواسته دامان خیلی از ماها را گرفته و اگر دوباره با دقت ابعاد حیات فردی و تخصصی و اجتماعی‌مان را بنگریم، درمی‌یابیم که دین حداکثر توصیه هایی اخلاقی و بدون انسجام برای ما دارد نه راهکارهایی برای ابعاد گوناگون حیات فردی و اجتماعیمان.[1]

خلاصه آنکه عدم ارائه عمیق و دقیق دین که مطابق با ابعاد گسترده زندگی فردی و اجتماعی و تخصصی دانشجو باشد و با رویکرد عقلی و انتقادی وی همخوانی داشته باشد، یکی از دلایل فردی شدن و عزلت‌نشینی دین در دانشگاه است. حال سوال این است که در مقام ایجاب چه راهکاری برای حل این معضل وجود دارد؟ بدیهیست که نمی توان از چند واحد درس عمومیِ محدود انتظار پاسخگویی به چنین دعوی بزرگی را داشت. این دروسحتی با فرض خوب ارائه شدن، بسیار مقدماتی، در زمان کم و با در نظر گرفتن شرایط مخاطب عام دانشگاه است.در مقام جواب اگر قبول داشته باشیم که تحمل چنین مسئولیت سنگینی جز از گرده کسانی که زندگی تخصصی شان راصرف اینکار کرده­اند و به قولی استخوان خرد کرده‌ی این راه هستند، برنمی آید، به یقین قصور کم کاری در این حیطه را باید گردن حوزه های علمیه انداخت، چراکه حداقل در شرایط امروز جامعه ما، نهادی که عهده دار مسئولیت تبیین تخصصی دین اسلام است، روحانیت و حوزه های علمیه­اند . هرچند جامعه دانشگاهی ما هم به خاطر مطالبه نکردن از آنها برای چنین نقشی بی تقصیر نیست.

ایجاد حوزه های دانشجویی در دانشگاه به نظر می آید قدمی درپی رفع چنین نیازی بوده است. منظور ما اینجا از حوزه دانشجویی، چند کلاس و واحد بیشتر از مرکز معارف برای شناختی کلی از دین نیست. بلکه نهادی ست که عهده دار ارائه تببینی از دین در راستاری پاسخگویی به نیازهای متنوع زندگی دانشجوست. این حوزه ها باید برای زندگی فردی دانشجو و اثر گذاری‌های تخصصی وی در حیطه های فعالیتش برنامه و حرف داشته باشند و همچنین بتوانند توضیحی از مدل هایی که دین برای اداره جامعه از سیاست و اقتصاد و جایگاه علم و فناوری در حرکت آن گرفته تا آینده و چشم انداز بلندمدت جامعه ارائه کنند. به عبارت دیگر پاسخگوی همان سه حوزه ای باشد که در بالا به عنوان اساسی ترین انتظارات یک دانشجو از آیینی الهی و جامع و کامل بیان شد. چنین حوزه ای هرچند نیاز به دین شناسانی متخصص از دل حوزه های علمیه دارد اما باید در امتداد زندگی دانشجویی و با در نظر گرفتن اقتضائات خاص آن باشد نه یک موجود بیگانه از دانشگاه که با همان نگاه طلبگی به مخاطبان خود می نگرد و برای آنها برنامه می‌ریزد.

ما تا اینجا تنها قصد بیان «باید» های حوزه دانشجویی را داشتیم، نه پرداختن به «بود» های آن. به عبارت دیگر ما تنها به ترسیم آرمان چنین حرکتی پرداختیم در حالی که حوزه های دانشجویی ده سالی در کشور و دوسه سالی در دانشگاه‌هایی چون شریف و تهران و امیرکبیر و علم‌وصنعت قدمت دارند و در این مدت انتقادات و محاسنی داشته‌اند که پرداختن به آن مجالی دیگر می‌طلبد. تنها برای اشاره به عنوان یکی از مخاطبین حوزه دانشجویی شریف در این دو سال، می‌توان چنین قضاوت کرد که رویکرد کلان مسئولین حوزه دانشجویی شریف همین اهداف را دنبال می کند، هرچند که در عمل نقدهایی به آن وارد است.

امید است در آینده نزدیک با توسعه و رشد و اصلاح حرکت‌های این‌چنینی، شاهد سامان یافتن زندگی دانشجویان در بعد ذهنی و عملی با معیار دین مبین اسلام و تربیت نسلی بالنده از دانشجویان باشیم. قطعاً مسیر اصلی اصلاح دانشگاه و جامعه یا به عبارتی بهتر منطبق کردن آنها با اصول اسلامی از همین راه می‌گذرد، چراکه برای ما در این سالها اثبات شده اگر جوان، با انگیزه و در مسیر صحیح و با ابزار های دقیق و کارا حرکت کند هیچ مانعی وی را برای رسیدن به هدف باز نخواهد داشت.



[1]به عنوان شاهدی بر این مدعا می‌توان به تحقیق جناب آقای بادامچی در این رابطه اشاره کرد که در پیمایشی از دانشجویان دانشگاه شریف، نقش دین را در رفتارهای اجتماعی دانشجویان بسیار کم رنگتر ازحضوردین در رفتارهای فردی آنان تشخیص داده است. رجوع شود به کتابچه مقالات همایش 23 سال رهبر دانشگاه خودباوری, مقاله نقش دین در رفتارهای فردی و اجتماعی دانشجویان



درباره وبلاگ

ما که هستیم؟ به ایمان پر از شک دلخوش
طفل طبعیم و به بازی و عروسک دلخـــوش

پایمان بر لب گـــور است و حریصیــم هنـــوز
با همان هلهله شادیم که کودک دلخـــوش

ماهی تنـــگ، در اندیـــشه دریــــا، دلتنـــگ
ما نهنـــگیم و به یک برکه کوچک دلخـــوش

جـــز دورویــی و ریــــا، ســکه نیندوخته ایم
کودکـــانیم و به سنگینـی قلــک دلخــــوش

بـــاد حیثیــت ایـن مــزرعه را با خود بــــــرد
ما کماکان به همان چند مترسک دلخـوش


موضوعات
آخرین مطالب
آرشیو مطالب
نویسندگان
صفحات جانبی
پیوند ها
ابر برچسب ها
پیوند های روزانه
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :

ابزار وبلاگ

قالب وبلاگ

دانلود فیلم