حکمت با طعم درد
آرمانخواهی انسان، مستلزم صبر بر رنجهاست
نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 31 فروردین 1390 توسط محمدقائم خانی

مشکل اساسی در سازمان روحانیت (3)


آفتی كه جامعه روحانیت ما را فلج‏ كرده و از پا درآورده است «عوام زدگی» است. حكومت عوام، منشأ رواج فراوان ریا، مجامله، تظاهر، كتمان حقایق، آرایش قیافه، پرداختن به هیكل و شیوع عناوین و القاب بالا بلند در جامعه روحانیت ما شده كه در دنیا بی‏نظیر است. حكومت عوام است كه‏ آزاد مردان و اصلاح طلبان روحانیت ما را دلخون كرده و می‏كند. راه اصلاح یك چیز است: سازمان دادن به بودجه فعلی روحانیت. راه اصلاحش منحصرا سازمان‏ دادن به این بودجه است از راه ایجاد صندوق مشترك و دفتر و حساب و بیلان‏ در مراكز روحانیت به طوری كه احدی از روحانیین مستقیما از دست مردم‏ ارتزاق نكند. هر كس به تناسب خدمتی كه انجام می‏دهد از آن صندوق كه در اختیار مراجع و روحانیین طراز اول حوزه‏های علمیه خواهد بود معاش خود را دریافت كند. بستگی معیشت یک روحانی به مردم، احساس و اندیشه تكلیف شرعی او را هم‏ عوض می‏كند. من اعتراف دارم كه افراد استثنائی همواره بوده و هستند كه علی‏رغم‏ شرائط سخت اقتصادی به وظائف خود عمل كرده و می‏كنند و از رقابت و مریدداری منزهند. ولی سخن در وضع افراد عادی و معمولی است. ضرورتی‏ ندارد كه ما وضعی به وجود آوریم كه فقط «نخبه»ها قادر بر حسن انجام وظیفه باشند. البته ایمان و تقوا بسیاری از مشكلات را حل می‏كند و جای بسیاری از محكم‏كاریها را می‏گیرد. قدرت دین و معنویت است كه با این همه بی‏نظمی و بی‏حسابی، روحانیت ما را نگهداری كرده و مانع متلاشی شدنش شده است. منتها اگر می‏بینیم كه معنویت و ایمان، بعضی از مفاسد بی‏نظمی و بی‏انضباطی را از بین برده است، باید توجه داشته باشیم كه بی‏نظمی و بی‏تشكیلاتی معیشت روحانیین به مقیاس بیشتری، اركان ایمان و معنویت را متزلزل كرده و محیط فاسد به‏ وجود آورده است. مادامی هم كه اصلاح اساسی صورت نگرفته وظیفه افراد اصلاح‏­طلب اینست كه زندگی خود را از طریق یك شغل و حرفه كه ضمنا كمتر وقت‏ آنها را بگیرد تأمین و از دسترنج خود زندگی كنند تا بتوانند آزاد فكر كنند، آزاد بگویند، در یك سنگر آزاد از اسلام حمایت كنند و مقدمات‏ یك اصلاح اساسی را فراهم نمایند .

دستگاه وعظ و تبلیغ ما به نوعی دیگر گرفتار عوام‏زدگی است. البته این دیگر به‏ وجوهات و سهم امام مربوط نیست، مربوط به اینست كه این كار رسما به صورت یك شغل و كار و كسب درآمده و عنوان اجرت و مزد پیدا كرده است. برای اصلاح، خود سازمان روحانیت گروهی خطیب و واعظ با برنامه صحیح تربیت كند و زندگی‏ آنها را اداره كند تا آنها مزد و اجری در برابر کار خود نخواهند. این عده‏ خواهند توانست آزاد بیندیشند و وابستگی نداشته باشند.

امروز این ملت تشنه اصلاحات نابسامانیها است و فردا تشنه‏تر خواهد شد.  از طرفی مدعیان اصلاح‏طلبی كه بسیاری از آنها علاقه‏ای به‏ دیانت ندارند زیادند و در كمین احساسات نو و بلند نسل امروزند. اگر اسلام و روحانیت به حاجتها و خواسته‏ها و احساسات بلند این ملت پاسخ‏ مثبت ندهند، ملت به سوی آن قبله‏های نوظهور متوجه خواهد شد . اگر سنگر اصلاحات را این افراد اشغال كنند، موجودیت اسلام و روحانیت به‏ خطر نخواهد افتاد؟

روحانیت را از لحاظ هسته اصلی‏ زنده‏ترین دستگاههاست، فقط غل و زنجیرهائی به دست و پای این موجود زنده و فعال بسته شده است روحانیت ما درخت اصیل و با ارزش و زنده اما آفت زده­ای است كه باید آن را حفظ كرد و با آفاتش مبارزه نمود. حاملان فرهنگ اصیل و عمیق و ذی قیمت اسلامی‏ تنها در میان این گروه یافت می‏شوند. آن تقواها، ایمانها، معنویتها و اخلاصها، آن جوششها و جنبشها و فداكاریهایی كه رمز اصلی بقاء ملت ماست تنها در این سرزمین مقدس سر می‏زند.


برگرفته از کتاب ده گفتار شهید مطهری





طبقه بندی: استاد مطهری،  حوزوی،  فرهنگی، 
برچسب ها: سازمان روحانیت،
نوشته شده در تاریخ سه شنبه 30 فروردین 1390 توسط محمدقائم خانی
مشکل اساسی در سازمان روحانیت (2)

طلاب استعداد یابی نمی‏شوند و در نتیجه ممكن است كسی كه استعداد فقاهت‏ یا فلسفه یا كلام یا ادبیات یا تاریخ یا تفسیر و غیره دارد، در غیر رشته‏ای كه استعداد دارد بیفتد و استفاده كامل از وجودش نشود. اخیرا رشته‏های تحصیلی علوم دینیه بسیار به محدودیت گرائیده و همه‏ رشته‏ها در فقاهت هضم شده و خود رشته فقه هم در مجرائی افتاده كه از صد سال پیش به این طرف از تكامل باز ایستاده است. یكی از نواقص دستگاه روحانیت آزادی بی‏حد و حصر لباس روحانیت است. در تشكیلات روحانی هر كسی بدون مانع و رادع‏ می‏تواند از لباس مخصوص آن استفاده كند. بسیار دیده می‏شود كه افرادی كه نه علم دارند و نه ایمان، به منظور استفاده از مزایای این لباس به این صورت در می‏آیند و موجب آبروریزی می‏گردند. در حوزه‏های علوم دینی ادبیات عرب خوانده می‏شود، اما با متد غلطی. نتیجه طلاب علوم دینی پس از سالها تحصیل ادبیات عرب با آنكه قواعد زبان عرب را یاد می‏گیرند خود زبان عرب را یاد نمی‏گیرند، نه می‏توانند با آن تكلم كنند و نه می‏توانند از عربی فصیح استفاده كنند یا به عربی‏ فصیح بنویسند. افراط در مباحثه و شیوع علم اصول در عین اینكه یك نوع قدرت و هوشیاری‏ در اندیشه طلاب ایجاد می‏كند یك نقص دارد، و آن اینست كه طرز تفكر طلاب را از واقع بینی در مسائل اجتماعی دور می‏كند ، و به واسطه اینكه حتی‏ منطق تعقلی ارسطوئی نیز به قدر كافی تحصیل و تدریس نمی‏شود، روش فكری‏ طلاب بیشتر جنبه جدلی و بحثی دارد. این بزرگترین عاملی است كه سبب‏ می‏شود طلاب در مسائل اجتماعی واقع بینی نداشته باشند.

اگر وضع اوقاف سر و صورتی پیدا كند و سازمان معقول و منظمی پیدا نماید نه تنها بودجه عادی روحانیت را تأمین خواهد كرد بلكه به طور كلی كمك‏ بزرگی به دین و فرهنگ و تربیت و اخلاق عمومی خواهد بود. در حال حاضر یگانه بودجه‏ای كه عملا سازمان روحانیت ما را می‏چرخاند و نظام روحانی ما روی آن بنا شده و روحانیت ما طرز و سبك سازمانی خود را از آن دریافته و تأثیر زیادی در همه شؤون دینی ما دارد «سهم امام» است. روحانیین و مجتهدین برای وصول این بودجه كه نوعی مالیات است هیچگونه‏ الزام و اجباری به وجود نمی‏آورند، این خود مردم مؤمن مسلمانند كه با كمال رضایت و طیب خاطر، به روحانیینی كه مورد اعتماد و اطمینانشان‏ هست مراجعه می‏كنند و این مالیات شرعی را می‏پردازند. کیفیت به مصرف رساندن سهم امام طبق سنت معمول، صد در صد بستگی دارد به نظر شخصی كه به دست او رسیده‏ است. تاكنون معمول نبوده كه دفتر و حساب و رسیدگی و بیلانی در كار باشد. خوب به مصرف رسیدن آن بستگی به میزان زهد و تقوا و خداترسی شخص مرجع وجوهات، حسن تشخیص و اشتباه نكردن او و امكانات‏ و قدرت حسن اجراء وی دارد. بودجه مستقل و اتكاء روحانیت شیعه به عقیده مردم سبب شده است که در مواقع‏ زیادی با انحراف دولتها معارضه كنند و آنها را از پای درآورند. ولی از طرف دیگر، همین نقطه قوت، نقطه ضعف روحانیت شیعه نیز هست. روحانیین شیعه اجبار و الزامی ندارند كه از دولتها اطاعت كنند اما ناگزیرند سلیقه و عقیده‏ عوام را رعایت كنند و حسن ظن آنها را حفظ نمایند. غالب مفاسدی كه در روحانیت شیعه هست از همین جا است. روحانیت متكی به مردم، قادر است با مظالم و تجاوزات دولتها مبارزه كند اما در نبرد با عقاید و افكار جاهلانه‏ مردم، ضعیف و ناتوان است. البته صرف اتكاء بودجه روحانیت ایران به عقیده مردم سبب ضعف آن‏ نشده است، بلكه سازمان نداشتن این بودجه سبب این نقص بزرگ شده است‏، و می‏توان با سازمان دادن این بودجه این نقص بزرگ را رفع كرد تا روحانیت شیعه ، هم قدرت داشته باشد و هم حریت.

برگرفته از کتاب ده گفتار شهید مطهری



طبقه بندی: استاد مطهری،  حوزوی،  فرهنگی، 
برچسب ها: سازمان روحانیت،
نوشته شده در تاریخ دوشنبه 29 فروردین 1390 توسط محمدقائم خانی

 

مشکل اساسی در سازمان روحانیت (1)

هرگونه صلاح و اصلاحی در كار مسلمین رخ دهد یا باید مستقیما به وسیله سازمان روحانیت كه سمت رسمی رهبری دینی مسلمین را دارد صورت بگیرد، یا لااقل این سازمان با آن هماهنگی داشته باشد. علت اصلی و ساسی نواقص و مشكلات روحانیت، نظام مالی و طرز ارتزاق روحانیین است.

تأثیر و اهمیت سازمان و تشكیلات و رژیم اجتماعی از تأثیر و اهمیت زعماء بیشتر است، در درجه اول باید درباره سازمان صالح اندیشید و در درجه دوم‏ درباره زعماء صالح. اگر نظام صالح بود، افراد ناصالح کمتر قدرت تخطی دارند و اگر نظام ناصالح بود، افراد صالح‏ كمتر قدرت عمل و اجراء منویات خود را پیدا می‏كنند و احیانا منویات و افكار خود را می‏بازند و همرنگ سازمان می‏شوند. اگر فرض كنیم زعماء صالحی در رأس سازمانهائی قرار بگیرند كه دارای‏ نواقصی می‏باشند، حدود تفاوت كار آنها با دیگران همان اندازه است كه‏ یك نفر بخواهد از میان خیابانهای پر پیچ و خم و نامنظم و كوچه و پس‏ كوچه‏های بی‏ترتیب، بهترین و نزدیكترین راهها را انتخاب كند.

محیط حوزه‏های علوم دینی، محیط صفا و صمیمیت و اخلاص و معنویت است، یعنی آن روح عمومی كه بر این حوزه‏های حكومت می‏كند همین روح است. محیط حوزه‏های علوم دینی محیط زهد و قناعت است، از اسراف و عیاشی و مجالس شب‏نشینی كه در سایر طبقات است و احیانا دانشجویان غیر رشته‏ علوم دینی در آن مجالس شركت می‏كنند ، خبری نیست ، و حتی اندیشه‏ اینگونه امور نیز در دماغ یك محصل دینی پیدا نمی‏شود. روابط استاد و شاگرد در میان طلاب، صمیمی و احترام‏آمیز است. شاگردان‏ احترام استادان خود را در حضور و غیاب با كمال ادب رعایت می‏كنند و حتی بعد از فوت آنها همواره آنها را به نیكی و دعای خیر یاد می‏كنند. عادت طلاب بر اینست كه روی درسی كه از استاد می‏گیرند بعد خودشان فكر كنند. لذا درس خود را از روی كتاب مطالعه می‏كنند. به علاوه بعد با یكی‏ از همدرسهای خود آن درسها را مباحثه می‏كنند. در درسهای عالی آنچه را از استاد در مجلس درس فرا می‏گیرند به ذهن می‏سپارند و شب می‏نویسند. بناء طلاب بر حفظ كردن و طوطی واری یاد گرفتن نیست، چنانكه عادت معمول محصلین‏ جدید است، بر تعمق و تفكر و تجزیه و تحلیل است. و چون حق تدریس انحصاری نیست و انتخاب استاد با خود شاگردان است، برای هركسی كه استعدادی داشته باشد میسر است كه كتابهای پائین‏تر را تدریس كند. از اینرو یك نفر دانشجوی‏ دینی در عین حال كه دانشجو است و درس می‏خواند ، ممكن است تدریس هم‏ بكند. طلاب، پله پله روی همین ناموس بالا می‏روند تا پله ما قبل آخرین پله كه‏ مرجعیت است. تا قبل از پله آخر، فقط ذوق و عقیده طلاب است كه اساتید را بالا می‏برد ولی همینكه پله آخر رسید پای وجوهات و سهم امام و تقسیم و شهریه به میان می‏آید، فقط در همین جا است كه گاهی حسابها بهم می‏ریزد و دیگر قانون انتخاب اصلح حكمفرما نیست.

برگرفته از کتاب ده گفتار شهید مطهری



طبقه بندی: استاد مطهری،  حوزوی،  فرهنگی، 
برچسب ها: سازمان روحانیت،
درباره وبلاگ

ما که هستیم؟ به ایمان پر از شک دلخوش
طفل طبعیم و به بازی و عروسک دلخـــوش

پایمان بر لب گـــور است و حریصیــم هنـــوز
با همان هلهله شادیم که کودک دلخـــوش

ماهی تنـــگ، در اندیـــشه دریــــا، دلتنـــگ
ما نهنـــگیم و به یک برکه کوچک دلخـــوش

جـــز دورویــی و ریــــا، ســکه نیندوخته ایم
کودکـــانیم و به سنگینـی قلــک دلخــــوش

بـــاد حیثیــت ایـن مــزرعه را با خود بــــــرد
ما کماکان به همان چند مترسک دلخـوش


موضوعات
آخرین مطالب
آرشیو مطالب
نویسندگان
صفحات جانبی
پیوند ها
ابر برچسب ها
پیوند های روزانه
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :

ابزار وبلاگ

قالب وبلاگ

دانلود فیلم

ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو | Buy Website Traffic